Nieuwsbrief 12 april 2019

geplaatst in: Nieuws | 0

 

 

In de pers verschijnen herhaaldelijk uitspraken van voorzitter Jacques Grishaver van het Nederlands Auschwitz Comité (NAC) en architect Daniël Libeskind met onjuiste informatie over de situatie rond het Namenmonument. In deze Nieuwsbrief willen wij daar aandacht aan schenken.

 

Het ontwerp en de bouw van het monument, dat vrijwel geheel wordt gefinancierd met overheidsgelden, moet volgens Nederlands en Europees recht openbaar worden aanbesteed waardoor kunstenaars, vormgevers en architecten in Nederland en Europa kunnen meedingen naar de opdracht. Zo is de wet. Alleen zo ontstaat zekerheid dat er een passend monument komt dat kan rekenen op een breed publiek draagvlak. Overigens stelt de Stichting De Groene Plantage zich op het standpunt dat het beter zou zijn geweest als de Staat der Nederlanden hiertoe zelf het initiatief had genomen.

 

Wijlen burgemeester Van der Laan is al in een zeer vroeg stadium meermaals door ons op de aanbestedingsplicht gewezen maar hij heeft daar geen consequenties aan verbonden. Maar dit monument, dat op publieke grond op het Weesperplantsoen is gepland, wordt voor meer dan 90% met overheidsgeld gefinancierd. Daardoor is het aanbestedingsplichtig. Het wordt echter door NAC en de gemeente nog steeds behandeld als was het een particulier initiatief dat daarom niet aanbestedingsplichtig zou zijn.

De Gemeente Amsterdam, het NAC en de Rijksoverheid zijn het afgelopen jaar nogmaals op deze wettelijke aanbestedingsplicht gewezen en zij zijn verzocht dit alsnog volgens het geldende recht te doen plaatsvinden. Na een ontkennend antwoord van deze instanties ligt er nu een verzoek van onze advocaat Cornelis Slangen voor een advies bij de Commissie van Aanbestedingexperts (CvAE).

 

Het NAC zegt herhaaldelijk dat de acties van buurtbewoners tot enorme vertragingen en dus tot kostenverhogingen leiden.

Bovendien zegt Jacques Grishaver in De Volkskrant van 1 maart 2019 dat voor de stalen Hebreeuwse tekens bovenop het monument 130 ton staal nodig blijkt te zijn in plaats van de geplande 90 ton. Het budget is verdubbeld van 7.4 naar 14.6 miljoen euro vanwege het feit dat het benodigde staal blijkbaar veel meer weegt. De voorzieningenrechter (zitting van 25 februari 2019) heeft na inzage van de vertrouwelijke offerte van de aannemer echter geconstateerd dat er veel nieuwe substantiële posten in de offerte staan die niets van doen hebben met een verhoging van het bouwbudget als gevolg van de conjunctuur. De verhoging van het bouwbudget moet dus blijkbaar ergens anders door veroorzaakt worden. Het heeft er alle schijn van dat de verhoging van de kosten en de vertraging van de bouw niet worden veroorzaakt door de juridische acties van buurtbewoners maar eerder worden veroorzaakt door onvoorziene constructieproblemen.

 

Het NAC en Daniël Libeskind spreken herhaaldelijk hun onvrede uit over het feit dat een klein groepje ‘buurtbewoners’ deze vertragingen veroorzaakt. Het is echter zo dat bezwaar maken tegen de verleende omgevingsvergunningen uitsluitend mogelijk is als de bezwaarden binnen een korte afstand van maximaal 250 meter van het te bouwen object wonen.  Er is letterlijk een ‘cirkel van belanghebbenden’ door de Gemeente Amsterdam rond het Weesperplantsoen getrokken. Dan is het vanzelfsprekend dat de officiële indieners van de bezwaarschriften beperkt blijven tot buurtbewoners. Maar eigenlijk is het een gotspe dat bezwaar maken tegen een Nationaal monument alleen kan worden gedaan door buurtbewoners. Er zou juist een nationale discussie plaats moeten vinden over dit onderwerp met alle stakeholders waardoor een groot draagvlak zou worden gecreëerd voor dit monument. Gezien het nationale karakter van het monument zouden op die manier álle Nederlanders betrokken zijn. Dat dit wel degelijk landelijk speelt blijkt uit het feit dat er in de pers ook herhaaldelijk publicaties zijn verschenen tegen dit ontwerp en de geplande bouw door personen die niet in de directe omgeving van de gekozen locatie wonen.

De kritiek van het NAC wordt recentelijk scherper. De voorzitter insinueert in toenemende mate dat achter deze protesterende burgers antisemitische drijfveren zitten. In de grote groep van bezwaarmakers zit ook een groot aantal mensen met een Joodse achtergrond, die hun familieleden verloren zijn door de Holocaust en die toch – misschien wel juist daarom- bezwaar maken vanwege het ontbreken van een democratisch en open besluitvormings-proces. De noodzaak om tot een inclusief proces te komen is groter dan ooit gezien de gekleurde berichtgeving in de media.

In een interview met AT5 antwoordt Daniel Libeskind op vragen van de interviewer over juridische bezwaren tegen zijn ontwerp voor deze locatie, dat dit tot stand gekomen is in een ‘fully democratic process’. Ook brengt hij mensen die bezwaar maken in verband met ‘the worldwide Holocaust- denial’.

Binnen een democratie zijn er rechtsregels voor Nederlandse en Europese wetgeving die moeten worden nageleefd maar daar heeft het in dit proces aan geschort.

Ook geeft het Nederlandse bestuursrecht aan dat duidelijke kennisgeving van het bevoegde gezag aan het publiek moet worden opgevolgd. Dat geldt dus ook voor de besluiten van de burgemeester en van de raad over het voorbereidingsproces voor een locatiekeuze zoals het beoordelen van alternatieve locaties, indienen van een schetsontwerp, het organiseren van inspraak, een locatiebesluit van de raad inclusief de stedenbouwkundige voorwaarden waaraan het ontwerp moet voldoen en toezeggingen van de voorzitter van het dagelijks bestuur van het Stadsdeel Centrum over inspraak. Aan deze voorwaardes en toezeggingen is niet voldaan.

De bewering van het NAC, de gemeente en ook Daniël Libeskind, dat hier sprake is geweest van een democratisch proces trekken wij dus ten zeerste in twijfel.

Libeskind spreekt overigens op meerdere punten niet de waarheid.

Zo heeft hij in enkele voordrachten (in De Duif vorig jaar op uitnodiging van ARCAM en recentelijk in ITA in samenwerking met De Balie) de powerpoint- beelden van de waterbassins van het Ground Zero Memorial in New York getoond als was het een ontwerp van zijn hand. Niets is minder waar!

Het ‘Ground Zero Memorial’ is een herdenkingsmonument van de terroristische aanslag op de TwinTowers in New York. Libeskind was betrokken bij het Masterplan, maar het ontwerp voor het ‘Ground Zero Memorial’ is niet van Libeskind maar van Michael Arad. Om tot een breed gedragen ontwerp te komen voor Ground Zero werd in New York een open inschrijving georganiseerd waarvoor 5.202 voorstellen en plannen werden ingediend. Michael Arad’s ontwerp werd hierbij door een jury van 13 leden beoordeeld als het beste ontwerp hetgeen in een samenwerking met de landschapsarchitect Peter Walker geresulteerd heeft in het iconische ‘Ground Zero Memorial’.  Het grenst dus aan het onbetamelijke dat Libeskind zich voordoet als was het zijn ontwerp. Voor meer informatie over dit onderwerp verwijzen we naar de link naar New York Times Magazine : http://nymag.com/arts/architecture/features/17015/#

Overigens willen we niet onvermeld laten dat we de suggestie van dhr. Kemna in het Parool waarin hij stelt dat we in Amsterdam zouden kunnen leren van het proces in New York volledig ondersteunen. Dat is precies waar het in Amsterdam aan ontbroken heeft.

Bij herhaling hebben wij erop gewezen dat er voor het ontwerp van een Nationaal Holocaust Monument in Amsterdam ook een open inschrijving had moeten plaatsvinden. Het is dit verlangen dat de kern vormt van onze bezwaren in de aanbestedingsprocedure. De procedure met betrekking tot de aanbestedingsplicht die de Stichting de Groene Plantage nu voert, wordt gesteund door zowel Nederlandse als buitenlandse kunstenaars, ontwerpers en architecten.

 

Indien u van mening bent dat de rechtszaak over de aanbestedingsplicht een zinnige weg is om de Gemeente/ NAC/ het ministerie van VWS tot herziening van de huidige plannen te bewegen, dan is een financiële ondersteuning voor deze aanbestedingsprocedure zeer welkom. Uw donatie kunt u overmaken naar:

NL23TRIO 0338816259 van Stichting De Groene Plantage ovv :

‘ Aanbesteding Namenmonument’

(de Stichting heeft de ANBI-status)

 

Meer informatie en artikelen zijn te vinden op de site van de Stichting De Groene Plantage onder het kopje “Media”; https://stichtingdegroeneplantage.nl/

 

 

Geef een reactie